Ferhat Tunç, 12 Eylül Askeri faşist darbesi ile ilgili konuştu...

[Bahoz]

Sanatçı Ferhat Tunç, 28 yıl önce gerçekleştirilen 12 Eylül Askeri faşist darbesine ilişkin gazeteci Ali Barış Kurt’un sorularını yanıtladı.



* Darbenin yıldönümünde Türkiye'deki mevcut tabloyu nasıl tanımlıyorsunuz?


- 12 Eylül darbesinin üzerinden 28 yıl geçti. Ama hala darbe anayasasıyla yönetiliyor olmamız, nereden nereye geldiğimizi de yeterince gösteriyor kanısındayım. 12 Eylül zihniyetinin sorumlusu olduğu hiçbir sorunumuz demokratik bir çözüme kavuşturulmuş değil. Ancak “hiçbir şey değişmedi” de denemez elbette. Bugün Türkiye’de darbelere karşı ciddi bir duyarlılık oluştu. İnkarcı zihniyetin kendini sürdürmesinin imkanları kalmadı. Kürt sorununda inkarcılığı bir “çizgi” haline getirenler, artık sorunun varlığını eskisi gibi görmezden gelemiyorlar. Türkiye, sancılı bir dönemden geçiyor. Sorunlarını çözme veya çözümsüzlük, demokratik bir yapılanma veya statükoculuk ikilemi yaşayan bir ülke haline geldi. Çare ve çözüm, geleceğe güvenle bakmanın yolu, her alanda demokrasi ve özgürlükleri esas alan bir yaklaşımdan geçiyor…



* Geçmişle hesaplaşma konusunda dünyanın başka yerlerinde de darbeler yaşandı ancak sorumlular cezalandırıldı. Bu henüz Türkiye'de sağlanmadı. Buna dair değerlendirmeleriniz...



- Türkiye’nin en büyük sorunu da budur zaten. Darbecilerini yargılayan ülkelere bakın, demokrasi standartları açısından Türkiye ile kıyaslanamayacak kadar ileridedirler. Türkiye bunu yapmak yerine, darbe zihniyetiyle yönetildiği, sorunlarını çözmek yerine çözümsüzlükten beslenen bir politikaya çakılıp kaldığı için bugün bu noktadadır. Gerçekleriyle yüzleşmeden Türkiye’nin sağlıklı, işleyen bir demokrasi inşa etmesi imkansızdır…




* 12 Eylül'ün sorumluları sıfatıyla şu an kimlerin üzerine gidilmeli?


- Her şeyden ve herkesten önce 12 Eylül cuntasının şefi Kenan Evren’in ve diğer cuntacı generallerin yargılanması lazım. 12 Eylül uygulamalarında rol oynamış sivil-askeri bütün kişi ve kurumların darbeyi lanetleyen bir noktaya gelmesi lazım. Bahsettiğim “intikam almak” vb değildir. Geleceğimizi kurtarmak ve bir daha aynı kabusları görmemek için, bu gerçeklerin üstünü örtmekten vazgeçip yüzleşmenin kaçınılmaz olduğunu ifade etmeye çalışıyorum.




* Türkiye halen 12 Eylül'ün anayasasıyla yönetilen bir ülke diyebiliriz. Bu konudaki değerlendirmeleriniz...



- Türkiye’nin hala darbe anayasasıyla yönetiliyor olması, utanç vericidir. Daha fazla zaman kaybedilmeden sivil-demokratik bir anayasanın hazırlık sürecinin başlatılması gerekiyor. Bu sürece bütün siyasi, toplumsal dinamiklerin en etkin şekilde katılımının sağlanması da önemlidir. Sivil-demokratik bir anayasa, Kürt sorunu başta olmak üzere Türkiye’nin temel demokrasi sorunlarının çözümü için de hayati bir rol oynayabilir.



* Bölge'de 2008 Newrozu'nda sivil halka karşı saldırılar, öte yandan yine Bölge halkının özel günlerinde panzerler altında kalan bir çocuğun ölümü.. Şemdinli'de suçüstü yakalananların serbest bırakılması, Uğur Kaymaz cinayeti vs. Tüm bunlar 12 Eylül faşizminin kalıntısı diyebilir miyiz?



- 12 Eylül darbesi, sadece birkaç yıl süren, sonra da yerini sivillere devrederek giden bir darbe değildir. Diğer darbelerden en önemli farkı kendini zihniyet olarak kurumsallaştırmış olmasıdır. Sadece bahsettiğiniz olaylar değil, çok daha fazlasının sorumlusu 12 Eylül cunta zihniyetinin Türkiye’de devlet zihniyeti olarak kendini sürdürmesinden ileri gelmektedir. Bugün gündemde olan Ergenekon çetesi de bundan bağımsız düşünülemez.



* 12 Eylülcü zihniyetle nasıl mücadele edilmeli?


- 12 Eylül zihniyetine karşı, darbelere, inkarcılığa karşı toplumun bütün kesimlerinin ortak bir tutum içerisinde olması, ortak bir toplumsal refleksin sahibi olması çok önemlidir. 12 Eylül sadece Kürtlerin sorunu olamaz. 12 Eylül bütün Türkiye’nin geleceğini karartmıştır. Öncelikle bu ortak refleksin yaratılmasının gerekli ve önemli olduğunu düşünüyorum. İdeolojik, politik farklılıklar olabilir, ama 12 Eylül’den zarar gören herkesin buna karşı ortaklaşması mümkündür. Bu sağlanabildiği zaman, eminim Türkiye’de birçok şey de değişecek, sorunlarımızın demokratik çözümü de daha fazla mümkün hale gelecek…