Koma Rewşen'le röportaj

[Bahoz]

Rock müzik, başlarda Amerikalı zencilerin isyan müziği olarak ortaya çıktı. Başlarda pek ciddiye alınmayan rock( müziğin sertliğini ifade etmek için İngilizce " kaya" anlamına gelen rock ile adlandırıldı. ) sonra da Batıda en popüler müzik haline geldi. 68 gençlik kuşağının müziği olan rock, devrimci geçliğin de vazgeçilmez müziğiydi. Kapitalist sistem her şey gibi rock müziği de yozlaştırma çabasına girerek politik içeriğinden arındırmaya çalıştı. Rock müzik popüler bir kimlik kazandıkça politik içeriğinden uzaklaştı. Eski özüne bağlı rock türleri olmakla birlikte sadece rockın dış biçimini alan türler de mevcuttur.
Kürtlerde, müzik arayışları 90"lı yıllardan sonra yoğunlaştı. Batı ve Doğuyu sentezleyen kişi ve gruplar ile değişik Batı müzik formlarını deneyenler çıtı. Büyük oranda büyük bir başarı da elde edildi. 80"lı yıllardan 90"lı yılların ortalarına kadar Kürt müziği hep içeriği ile ön plana çıktı. Çatışmalı ortamın etkileri, siyasal ortamdan etkilenen gençliğe hitap eden müzisyenler ve müzik grupları oldu.
90"lı yılların ortalarından itibarın Kürt müziğinde form (biçim) anlamında bir arayış süreci başladı. Koma Rewşen de biçin arayışının nüvelerindendir. Yine politik öz ön planda olmasıyla birlikte yeni bir biçim de denendi. Kürt müziği, 2000"li yıllardan sonra biçim arayışıyla birlikte yeni bir öz arayışına da girdi. Belli bir tıkanmayı yaşayan Kürt müziği politik içerikten uzaklaşarak tıkanıklığı aşmaya çalıştı. Eskiden politik propaganda müziği yapan grup ve kişilerin çoğu yeni biçimlerle eski Kürt halk müziğine yöneldiler. Dengejlik ile rapi sentezlemek, Kürt dans şarkılarını Latin müzikleri ile birleştirmek gibi arayışlar oldu. Ama 2000"den sonra Kürt müziğindeki en belirgin değişiklik politik içerikten uzaklaşmaktır.


Çiyayê Bêzar albüm kapağı Koma Rewşen ilk albümleri olan "Çiyayé Bézar" ile iyi bir çıkış yakaladı. Koma Rewşen, Adana MKM (Mezopotamya Kültür Merkezi) bünyesinde 90 yıllarda çalışmalarına amatörce başladılar. Bütün Kürt sanat kurumlarında müzik mutlaka olmalı anlayışı hâkimdi. Koma Rewşen de bu anlayışın ürünüdür. Bu anlayışla Adana MKM"nin müzik gurubu olarak çalışmalarına başladı. Genelde Çukurova"daki Kürtlere hitap eden grup ilk profesyonel çalışmasını Çiyayé Bézar albümü ile başlattı.
Çiyayé Bézar albümü biçim olarak yeni bir deneme sayılırdı nacak öz itibariyle diğer müzik Kürt müzik gruplarından bir farkı yoktu. Albümde Kürtlerin siyasal mücadeleleri ile birlikte birkaçı da Kürt anonim müziğinden derlenen şarkı ile bir albüm çıkarılmıştı. Değişik olan biçimdi. Ki bu da ciddi bir değişim değildi. Yine de Koma Rewşen"in çıkışı Kürt müziğinde yeni rock dalgası olar değerlendirildi. Grup üyesi Harun"un da dediği gibi Koma Rewşen, rock diyebileceğimiz müziği 2002 yılında çıkardıkları ASE albümü ile yapmaya başladı ve bu son albümleri "POLA NÛ"( Yeni Sınıf) ile doruğa ulaştı.
1998 yılında albümün çıktıktan sonra grupta kısmi bir dağılma yaşandı. Bazı grup üyeleri kişisel gerekçelerden dolayı ya ayrıldı ya da gruptan çıkarıldı. Grubun oluş aşamasında beri Koma Rewşen"de yer alan Harun ile röportaj yaptık. 1975 Beytüşşebap"ta doğan Harun, "97 yılından beri grupta yer almaktadır.
A.Y:Koma Rewşen, 1998 yılında Çiyayé Bézar albümüyle müzik sahnesine çıktı ve Kürtçe müzikte yeni rock dalgası olar değerlendirildi. Siz Koma Rewşen"in nasıl tanımlıyorsunuz?
Harun: Koma Rewşen"in Ase"den sonra rock yapmaya başladığına inanıyoruz. Daha önce rock müzik yapmıyorduk. Biçimde bir değişiklik olsa da bu rock değildi. Ase albümünden sonra rock yapmaya başladık.
A.Y: Rock, protesto müziğidir. Siz yeterince protest olduğunuza inanıyor musunuz? Mesela topluma karşı yeterince tavır alabiliyor musunuz?
Harun: Hard rock yaptığımızı iddia etmiyoruz, ama bir tavrımız da vardır.
A.Y: Rock bir bütün olarak topluma ve politik sisteme bir karşı çıkıştır. Peki, sizin toplumun iktidara yakın taraflarına karşı çıkıma bir durumunuz yok?
Harun: Biz, tam olarak dark (karanlık) rock yaptığımızı söylemiyoruz. Kürt sosyal yaşamından kaçamayız. Kaldı ki Kürt sosyal yaşamında da bir karşı çıkış vardır.
A.Y: Grup olarak müzikle ulaşmak istediğiniz bir amacınız var mıdır? Ya da bakış açınız ne?
Harun: Tek cümleyle ifade edersek, amacımız toplumu aydınlatmaktır. Gençlerin aydınlanmasını, dünyaya ulaşmalarını istiyoruz. Biz de aydınlık bir gelecekten yana olduğumuz için müziğimiz de bu doğrultuda olacaktır.
A.Y: Bir müzisyenden çok bir politikacı gibi konuştunuz?
Harun: Biz, politik müzik yapıyoruz. Gençlerin daha geniş ufuklu olması temel hedeflerimizdendir. Müzik yalnızca müzik olmamalıdır. Mutlaka bir içeriği olmalıdır.
A.Y: Bildiğim kadarıyla siz Akdeniz Kültür Merkezi"nin bünyesinde faaliyet yürütüyorsunuz. Bir kurum çatısı altında çalışmak sizi engeller mi?
Harun: Hiyareşik bir yapıda değiliz. Birkaç yıl öncesine kadar olabilirdi. Biz, örgütlülüğü ve birliği istiyoruz. Kürtler birlik olmalıdır. Ben bencil bir sanatçı değilim. Toplumcuyum ve halkım için müzik yapıyorum.
A.Y: İçinde olduğunuz siyasal ortamı eleştirebilir misiniz?
Harun: Evet, eleştirebiliriz. Bu konuda bir sınırlandırma söz konusu değildir. Aydınlık hedeflerimize ve aydınlık bir toplum önünde engel olan herkesi eleştirebiliriz.
A.Y: Kürt müziğinin geldiği aşamayı nasıl değerlendiriyorsunuz?
Harun: Görünürde şimdilik arabesk müzik daha yaygınlaştı Kürt müziği içinde, ama beş yıl içinde Kürt müziğinin daha gelişeceğine ve daha aydınlıkçı olacağına inanıyorum.