Türkiye’de Emeklilik

[Hetman Omeri]

Türkiye’de Emeklilik



Merhabalar. Benim size bir sorum olacaktı. Annem, Türkiye’de çalışmış ve birkaç sene sigortası yatmış görünüyor. 2000 senesinde Almanya’ya gitti ve 2001’den 2006’ya kadar çalışmış, sonrasında işsiz görünüyor. Bu durumda Türkiye’den emekli olma hakkı var mı? Kesin dönüş yaptığında yatırılan emekliliğini alma şansı olur mu? Cevap verirseniz çok memmun olurum
(N. Altıparmak)

*

Sayın Altıparmak, sorunuza kısaca cevap olarak şunları belirtebiliriz:
Genel olarak Türkiye yurttaşlarına prim iadesi hakları üzerinde karar verirken, Alman hukuksal mevzuatı uygulanır ve Türk-Alman Sosyal Güvenlik Sözleşmesi mevzuatı ve 1984 tarihli Ek Sözleşme dikkate alınır. Prim iadesi için yazılı dilekçenin verilmesi şarttır. Dilekçe verileceği zaman, prim iadesi için gerekli koşulların varolması esastır.

Yasal emeklilik sigortalarının bütün kollarında, isteğe bağlı olarak sigortalı olabilmek hakkı elde edilmeden sigortalı olma zorunluluğu sona ermişse ve sigortalılık zorunluluğunun sona ermesinden sonra 24 takvim ayı geçmişse, Alman yasal emeklilik sigortalarındaki primler geri ödenirler. Bu arada, Türkiye’deki zorunlu sigorta primleri –hangi Türk sigorta dalına, yani kurumuna ödenmiş olursa olsun– Alman zorunlu primine eşit sayılırlar. Bundan dolayı, Federal Almanya Cumhuriyetinin terk edilmesinden, yani oturumun Türkiye’ye veya AB dışında başka bir ülkeye nakledilmesinden sonra, Türkiye yurttaşlarına emeklilik sigortası primleri, eğer Almanya’da veya Türkiye’deki Sosyal Güvenlik Kurumlarındaki zorunlu emeklilik sigortasının bitiminden sonra 24 takvim ayı geçmişse geri ödenir.

Bir AB üyesi olan bir ülkede yasal olarak oturan Türkiye yurttaşları için, 1 Temmuz 2003 tarihinden itibaren prim iadesi hakkı artık yoktur. Alman emeklilik sigortası primleri en erken Aralık 2005 tarihinden itibaren iade edilebilirler, zira 24 takvim ayı olan süre, işsizlik parası alınmasından dolayı zorunlu prim ödenmesinin bitiminden sonra başlar. Tabii gerekli olan diğer bir koşulda Kasım 2003 tarihinden itibaren Almanya’da veya Türkiye’de yeniden zorunlu prim ödenmemesidir.

Geçici uygulama olarak; Almanya’yı 17 Mart 1987’ye kadar devamlı olarak terketmiş olan Türkiye yurttaşlarına primleri, Ek Sözleşmenin yürürlüğe girmesinden önceki mevzuata göre iade edilir. Bunun anlamı da, Türkiye’de zorunlu prim ödensebile, bu durumdaki kişilerin Alman emeklilik sigortası primlerinin iadesinin mümkün olacağıdır.

Genel yaşlılık aylığı yaşını dolduran ve genel bekleme süresi olan 5 yılı (60 takvim ayı) doldurmamış olan sigortalılar, Almanya’da ikamet etseler bile, bekleme süresi dikkate alınmaksızın prim iadesinden yararlanabilirler.

Türkiye ile Almanya arasında yapılan sosyal güvenlik anlaşmasına göre bu ülkelerde çalışmış birisi ancak bunlardan birisinde emekli olabilir. Bunun için çalışma süreleri emekli olan ülkedeki emekli kasasına aktarılır.

Eğer anneniz Türkiye’de emekli yaşına gelmişse ve gerekli şartları yerine getirmişse, Almanya’da çalışmış olduğu yılları oradaki kasaya bildirerek, kendisine verilecek emekli maaşının hesaplanmasını talep edebilir. Ancak şuna dikkat etmek gerekir: Türkiye’de emekli olmak için mutlaka Almanya’dan kesin dönüş yapmış olmak ve sigortalı herhangi bir işte çalışmamak zorunludur. Aksi takdirde hem Almanya’da işsizlik veya sosyal yardım almak hem de Türkiye‘de emekli maaşı almak olmaz. Bu durum zaten anneniz tarafından ilgili kurumlara bildirilmezse bile, kendiliğinden ortaya çıkacaktır. Eğer anneniz Almanya’daki sürelerini kesin dönüş gerekçesi ile kendisine ödenmesini isterse, bunun için en az 2 sene beklemesi gerekecektir. Emekli primlerinin peşin ödenmesi durumunda Alman emekli kasası annenize sadece kendisinin ödemiş olduğu emekli payını ödeyecektir. Yani işverenin ödediği emekli katkı payını kaybeder.

YEK-KOM Beratungsstelle/ Adres: Graf Adolf Str. 70a,40210 Düsseldorf
hukukyardim@gmx.net
Tel: 0211 830 29 25

[*SinaN*]

hukuk Kösesi..... bir cok insanin kafasindaki soru iseretlerini gidereceginiz icin size tesekür diyorum keke...soru ce cevaplarin devamini dilerim sagolun..

[spell]

spas xwes hewal serkeftin.........

[Linkleri görebilmeniz için kayitli üye olmaniz gerekmektedir. Üye olmak için lütfen tiklayiniz.]