Velayet Hakkı

[Hetman Omeri]

Velayet Hakkı


Sizleri selamlıyorum. Bundan iki yıl önce eşimle anlaşamadığımızdan boşandık. Çocuklarımızın velayetini, onları istediğim zaman görebilmeli şartı ile anlaşmalı olarak eşime verdim. Mahkeme eski eşimin çalışma koşullarına göre Almanya’da istediği taşınma ve çocukları da beraberinde götürme hakkının saklı olduğunu belirtti. Buraya kadar sorun yok. Ancak eski eşim şimdi Türkiye’ye yerleşmek ve çocukları da beraberinde oraya götürmek istiyor. Yasalara göre benim bir baba olarak buna müdahale etme hakkım yok mu? (A. Tekin / Mannheim)

*

Sayın Tekin,
Sebepleri neler olursa olsun yürümeyen bir birlikteliğin boşanma ile sonuçlanması, günümüzün bir gerçeğidir. Boşanma ile sona eren evliklerin en büyük kurbanları ne yazık ki çocuklardır. Sizlerde çocuklarınızın bu ilişkiden fazla zarar görmemeleri için anlaşmalı olarak velayet hakkını kendi aranızda karar bağlamışsınız.

Bildiğiniz gibi Velayet küçüklerin ana ve babalarınca ortaklaşa kullanılan, eğitim, nerde bulunmalarını belirleme, gözetme ile bakım konularında hak ve görevlerini içeren durumdur; ana-babadan birisi yoksa diğeri tarafından tek başına kullanılır. Türkiye vatandaşı olsanız dahi Velayet hakkı ile ilgili Almanya’da yaşayanlar için Almanya yasaları esas alınır. Buna göre çocuklarınızın yurtdışında annleri ile yaşamaları konusunda size mutlaka sorulması gerekmektedir. Aksi takdirde ittihadi tedbir alma hakkınız saklı kalır. Genle olarak Velayet hakkında şunları belirtmekte yarar var: Ayrılık süresinde velayet hakkı

Ayrılık süresinde (bu boşanma tarihinden sonraki süre için de geçerlidir) velayet hakkı anne ve babaya ortak olarak aittir. Mahkeme, tarafların bir dilekçesi bulunmadığı sürece bu konu ile ilgili bir karar verme yetkisine sahip değildir. Avukat boşanma davasında sadece mahkemeye tarafların velayet hakkı konusunda hemfikir olduklarını beyan etmek zorundadır. Şayet taraflar hemfikir değillerse, velayet hakkını tek kendisine isteyen taraf bunu bir dilekçe ile mahkemenin kararlaştırmasını istemelidir. Karşı taraf bunu kabul etmezse, mahkeme şu kriterler esasında karar vermek zorundadır: -Çocuğun çıkarlarını hangi taraf daha iyi koruyabilecek durumdadır? -Çocuk kimin yanında sağlıklı ve süreklili bir gelişmeye sahip olacaktır? - Çocuk hangi tarafa daha sağlıklı duygusal bağlara sahiptir? -Kardeşleri ile çocuk hangi tarafla yaşadığı zaman iyi ilişkiler geliştirebilecektir? Yetkili gençlik dairesinin (Jugendamt’ın) raporu hangi tarafı bu çıkarları sağlamakta daha uygun görüyorsa, velayet hakkı mahkeme tarafından ona verilecektir. Bu konuda psikolojik bilirkişi raporu da alınabilir. Fakat bundan kaçınmak gereklidir, çünkü böyle bir raporun hazırlanması en başta çocuğa zarar verebilecektir.

Velayet hakkının bir tarafa verilmesinde çocuğun isteği önemlidir. Mahkeme çocuklara kimin yanında kalmak istediğini sorabilir. Hakimler bu konuda çocuğun bir tarafın etkisi altında yanıt verdiğini tespit etmek için yeterlice tecrübe sahibidirler. Bu istek hakim için net değilse, bunu tespit etmek için bilirkişi raporu hazırlattırabilir. Bu tür raporlar 4 ve 14 yaş arasındaki çocuklarla ilgili hazırlanır. Yukarıda belirrtildiği gibi mümkün oldukça bundan çekinmek gerekir. Daha büyük çocuklar genelde ne istediklerini net belirleyebiliyorlar.

Çocuğun kimin yanında kalacağını belirlemek için velayet hakkının tek tarafa verilmesi şart mı?
Taraflar çocuğun kimin yanında kalması konusunda anlaşamadıkları durumda velayet hakkını tek tarafa vermek şart değildir. Velayet hakkı yukarıda belirttiğimiz gibi, çocuğun nerde kalacağını belirleme hakkı, eğitim hakkı vs gibi hak ve sorumluluklardan oluşmaktadır. Bunlar tümünü talep etmeden tek tek istenebilir. Mesela sadece çocuğun nerede kalacağını belirleme hakkı yeterli olabilir. Bu hakla çocuğun sizde kalmasını güvenceye almış olursunuz. Velayet haklarının geri kalan kısımları her iki tarafın ortak hakkı olarak devam eder.

Bir taraf çocuğu kaçırdığı zaman ne yapılabilir?
Buna yanıt, çocuğun ülke içerisinde mi, yoksa ülke dışına mı kaçırılmış olmasına, ayrıca velayet hakkının her iki tarafa mı, yoksa tek tarafa mı ait olmasına bağlıdır. Aralarında Türkiye’ninde bulunduğu birçok ülke 25.10.1980 Haag anlaşmasına göre, reşit olmayanların haklarını korumayı güvence altına almıştır. Çocuğu bu anlaşma esasında geri getirebilmek için aile mahkemesinden gayrimeşru belgesi (Widerrechtlichkeitsbescheinigung) alınmalıdır.

[ZiLaN]

paylasimin icin spas hewal