'Yasak Otobüsü' Türkiye'ye geliyor

[ßêrîvan]

İSTANBUL / Çatışmalı alanlarda ve savaşlarda çatışan güçlerden daha çok sivillere ve çocuklara zarar veren misket bombası kullanmak bugün dünyada bir çok ülke ve kesim tarafından insanlık suçu sayılıyor. Türk ordusunun Kürt illerinde ve sınır ötesinde yıllardır HPG'ye yönelik operasyonlarda kullandığı ve yapısı gereği kara mayınları kadar çocuklara ve doğaya büyük zamarlar veren misket bombalarının yasaklanması için oluşturulan uluslararası inisiyatifin girişimleri sürüyor.

Devletlerin misket bombasını yasaklamaları için oluşturulan uluslararası inisiyatifin dünyada misket bombalarının yasaklanması için 1 Ekim'de Sırbistan'dan yola çıkardığı "Yasak Otobüsü" önümüzdeki hafta Türkiye'de olacak.

Mayınsız Bir Türkiye Girişimi ve destek veren demokratik toplum örgütleri 18 Ekim'de Türkiye'de olacak olan "Yasak Otobüsü"nü karşılamaya hazırlanıyor. "Yasak Otobüsü" bir gün kalacağı Türkiye'de misket bombalarının sivillere yönelik nasıl bir tehdit oluşturduğunu anlatan çeşitli etkinlikler düzenleyerek, Türk devletinden de misket bombalarının kullanımı yasaklayan anlaşmayı imzalamısını ve stoklarını imha etmesini isteyecek.

"Yasak Otobüsü", daha sonra, İstanbul'dan Romanya'ya hareket edecek ve sırasıyla Bulgaristan, Bosna ve Hersek, İtalya, İsviçre, Cek Cumhuriyeti, Polonya, Litvanya, Letonya, Estonya, Finlandiya ve İsveç'ten geçerek 29 Kasım günü anlaşmasının imzalanacağı Norveç'in Oslo kentine ulaşacak. "Yasak Otobüsü", ekim ayından aralık ayına kadar 10 bin kilometrelik uzun bir yol katederek ve Doğu ve Batı Avrupa ülkelerinin misket bombalarını tamamen yasaklanmasını ve stoklarını imha etmesi için destek toplayacak.

100 ÜLKE YASAKLAYACAK

Misket bombaları, atıldıklarında patlamayan yüzlerce minik bombacığın etrafa saçılıp mayına benzer bir etki yaratmasından dolayı sivillerin yaşamını, doğayı ve çevreyi tehdit ediyor. Misket bombaları TSK tarafından da HPG gerillalarına yönelik operasyonlarda çok sık kullanılan bir bomba türü. TSK'nin özellikle Güney Kürdistan'a yönelik sınır ötesi operasyonda kullandığı misket bombaları, sivillerin yaşamını ve doğayı tehdit ediyor.

Bugün düyanda bir çok devlet ve kurum tarafından kullanımı insanlık suçu sayılan bu bomba türünün yasaklanması için bu yılın Mayıs ayında İrlanda'nın başkenti Dublin'de "Misket Bambaları Diplomatik Konferansı" düzenlendi. 40'tan fazla devlet başkanının katıldığı toplantıda misket bombalarının yasaklanması anlaşma metni imzaya açıldı. Anlaşmayı bu güne kadar yüz ülke sözlü olarak kabul etti.

Anlaşma resmi olarak 3 Aralık'ta Oslo'da düzenlenecek törenle imzalanacak. Anlaşmanın yürürlüğe girebilmesi için 30 ülke tarafından onaylanması gerekiyor. İmzalama töreninden önce, içinde uluslararası sivil toplum örgütlerinin içinde yer aldığı inisiyatif, "Oslo'dan Balkanlara Yasak Otobüsü" adıyla bütün Avrupa başkentlerini dolaşma eylemi başlattı. 1 Ekim'de Sırbistan'ın başkenti Belgrat'tan hareket eden "Yasak Otobüsü", barışın inşa edilmesi ve silahsızlanma ile ilgili konularda yurttaşların, politikacıların ve medyanın farkındalığını artırmayı amaçlayan karamayını ve misket bombası gibi sivillerin yaşamına zararlar veren silahların yasaklanlaması içim mücadele eden inisiyatif tarafından düzenlenen bir etkinlik.

"Yasak Otobüsü", aynı zamanda misket bombaları ve bu silahın tamamen yasaklanmasının gerekliliği konusunda kamuoyuna tarafsız bilgi verebilen bir platform. "Yasak Otobüsü" katılımcıları arasında İrlanda, Afganistan, Irak, Lübnan gibi dünyanın değişik yerlerine çatışmalı alanlarda savaş karşıtı ve barış için düzenlenen aktivitelere katılmış kişiler de bulunuyor. "Yasak Otobüsü"nün temel amacı ise Oslo Süreci olarak da bilinen Yasak Anlaşması'nın, misket bombaları ile başetmenin en uygun yolu olduğunu hükümetlere ve o ülke yurttaşlarına anlatmak. Ülkeleri, misket bombalarının yasaklanması anlaşmasını onaylamaya çağıran "Yasak Otobüsü" inisiyatifi, ayrıca ziyaret ettikleri her ülkede anlaşmanın bir an önce yürürlüğe girmesinin yaşam hakkı açısından önemini de vurguluyor.

Sivil toplum örgütleri, hükümetler ve uluslararası organizasyonlarla bu amaçla ilişki kurmayı hedefleyen "Yasak Otobüsü" inisiyatifi, ayrıca, gittikleri ülkelerde kara mayını ve misket bombalarından zarar görmüş kişilerin yaşam öykülerini de saptayarak uluslararası medyanın ilgisini çekmeye ve böylece bütün ülkeleri bu anlaşmayı imzalamaya ikna etmeye çalışıyor. 18 Ekim'de Türkiye'de olacak olan "Yasak Otobüsü", ziyaret ettikleri her ülkede olduğu gibi Türkiye'de de misket bombalarının sivillere zararlarını anlatan çeşitli etkinlikler düzenleyecek. Bu etkinliklere misket bombası patlamasından sağ kurtularlar da katılıyor.

Yapılacak çeşitli söyleşi ve panellerde ise savaş ve çatışma bölgesi deneyimine sahip olan kampanyacılar misket bombalarının etkilerini anlatıyor. "Yasak Otobüsü", "Misket Bombası Koalisyonunun Parlamenter Dostları" adlı bir inisiyatif kurarak, koalisyona üye olan milletvekillerinin de etkinliklere katılmasını sağlayıcı çalışmalar yapıyor. Ayrıca, film gösterimleri, sergi, misket bombalarının temizlenmesinin temsili gösterimi, ülkelerin stoklarının yok edilmesi, vicdan konserleri ve çocukların sorunları ile ilgili etkinlikler düzenliyor.

EN ÇOK ÇOCUKLARI VURUYOR

Salkım bombası olarak da adlandırılan misket bombaları, "bomba içinde bomba" olarak da biliniyor. Hedefe atıldığında ana bomba infilak edince içindeki misket büyüklüğündeki minik bombacıklar dağılarak çevreye saçılıyor ve arka arkaya patlıyor. Etki alanı geniş olduğundan verdiği zarar da büyük oluyor. Tipik bir misket bombası, CBU -87/B tipinde, 500 kilo ağırlığında olup, hem silaha hem insana hem de maddeye karşı etkili. Sarı şeritli bombaların düşüşlerini yavaşlatmaya ve etrafa yaymaya yarayan küçük paraşütleri var.

Her bombanın içinde 202 bombacık var. Patladığında her bombacıktan 2 bin şarapnel parçası çıkabiliyor ve 73 metre yarıçapındaki bir alana etki ediyor. Bombacıklar patlamadan kaldığında kara mayınları kadar tehlikeli olabiliyor. Bu yüzden de güdümlü değil, 'aptal bomba' kategorisinde sayılıyor. Bu bombaların 10'da biri hiç patlamayabiliyor ve aylar, hatta yıllarca fark edilmeden düştükleri yerlerde üzerilerine basılmayı bekliyor ve siviller, bilhassa da 'sarı şeridinden dolayı' cezbettiği çocuklar için hayati tehlike oluşturabiliyor. Misket bombaları mayınlar gibi yüzde 10'luk bir sapma payına sahip güdümlü bombalar kadar hedef civarındaki siviller ve çocuklar için büyük risk oluşturuyor.

1999'dan bu yana Afganistan, Lübnan, Irak ve Kosova'da bu bombalar yoğun şekilde kullanıldı. Örneğin Mart 2003'te Irak, Hilla'da yapılan bir saldırıda 38 sivil öldü, 156 kişi yaralandı. Türkiye'de misket bombalarını Kürdistan'a yönelik operasyonlarda sık sık kullandı. Güney Asya'da yapılan bir araştırma misket bombalarından etkilenenlerin yüzde 60'ının çocuk olduğunu gösteriyor. BM 2005 ve 2006'da hükümetlerin bu silahları yasaklamasını ve kullanmayı durdurmasını istedi. Belçika ve Norveç misket bombalarını yasaklayan ilk ülkeler oldu. Dünyada her yıl 19 Nisan tarihi, "Misket Bombalarına Karşı Uluslararası Eylem Günü" olarak kutlanıyor.

İMZA KAMPANYASI SÜRÜYOR

Mayınsız Bir Türkiye Girişimi, "Uluslararası Misket Bombalarına Karşı Koalisyon" ile birlikte, Dublin Konferansı öncesi bir imza kampanyası başlatarak Türkiye'nin Misket Bombalarını Yasaklama Anlaşması'nı imzalamasını talep etmişti. Milletvekillerine hitaben yönelik sürdürülen imza kampanyası, Türkiye'nin sözleşmeyi imzalaması talebiyle Mayınsız Bir Türkiye Girişimi tarafından sürdürülüyor. İmza metninde şu çağrı ye alıyor: "Sayın milletvekili, Misket bombaları, 40 yıldır, Laos'tan Lübnan'a kadar, sürekli olarak çok sayıda sivilin ölmesine ve yaralanmasına neden oluyor. Bu silahlar, saldırılar sırasında sivilleri öldürüyor, yaralıyorlar... 2008 yılı Aralık ayında Oslo'da imzaya açılacak olan Misket Bombaları Yasaklama Anlaşması'nı siz de imzalayın ve bu anlaşmanın uygulanması için en kısa zamanda yeni bir ulusal yasa çıkarın."

ANF NEWS AGENCY